17 Μαΐου …
Άγιος Νικόλαος εκ Μετσόβου …
Ίν’ εκφύγης πυρ της γεέννης παμμάκαρ ,
Tο πυρ υπέστης Nικόλαε ευθύφρον …
Ο Νεομάρτυς Νικόλαος Μπασδάνης η Βλαχονικόλας η Εξηντατρίχης , όπως αλλιώς ονομάζεται ,
γεννήθηκε στο Μέτσοβο της Ηπείρου από φτωχούς , αλλά πολύ Πιστούς γονείς …
Έζησε σε μια περίοδο δύσκολη και ταραγμένη , μετά την αποτυχία των επαναστατικών κινημάτων του Μητροπολίτου Τρίκκης Διονυσίου του Φιλοσόφου ,
οι διώξεις και οι πιέσεις των Μουσουλμάνων κατά των Χριστιανών , είχαν φτάσει στο αποκορύφωμα τους …
Ο Νικόλαος σε νεαρή ηλικία πήγε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας , όπου εργαζόταν σε τούρκικο αρτοποιείο , οι Τούρκοι χρησιμοποιώντας τρομοκρατικές μεθόδους ,
τον ανάγκασαν να εξισλαμιστεί , όταν συνειδητοποίησε το μεγάλο του ολίσθημα , επέστρεψε στο Μέτσοβο , όπου ζούσε Χριστιανικά …
Η φτώχεια και οι δύσκολες συνθήκες διαβιώσεως , που επικρατούν εκείνη την περίοδο στο Μέτσοβο , αναγκάζουν Τον Νικόλαο να ξαναπάει στα Τρίκαλα , για να πουλήσει δαδί ,
έγινε αντιληπτός από κάποιον Τούρκο κουρέα που γειτόνευε με τον αρτοποιό …
Αυτός τον συλλαμβάνει , τον σέρνει βίαια στον δρόμο , τον βρίζει δημόσια γιατί πρόδωσε το Ισλάμ και έγινε πάλι Χριστιανός ,
Εκείνος επειδή φοβήθηκε τις συνέπειες , έδωσε στον Τούρκο το φόρτωμα του δαδιού και δεσμεύτηκε μαζί του να του πηγαίνει κάθε χρόνο από ένα φόρτωμα δαδί , μετά την συμφωνία αυτή τον άφησε ελεύθερο …
Επιστρέφοντας στο Μέτσοβο Ο Νικόλαος , έκανε αυστηρή αυτοκριτική , συνειδητοποίησε ότι οι συνεχείς αυτές Πνευματικές πτώσεις και οι ένοχοι συμβιβασμοί , δεν αποτελούν γνωρίσματα των Μαθητών Του Ιησού ,
τότε πήρε την μεγάλη απόφαση να μην ξανά συμβιβαστεί σε θέματα Πίστεως και αν χρειαστεί , να θυσιάσει και την ζωή του στον βωμό της Αγάπης Του Χριστού …
Αυτές οι μεταπτώσεις όσο απλές και αν φαίνονται , είναι ωστόσο αρκετά δραματικές
και παρουσιάζουν τον ψυχογραφικό πίνακα ενός ανθρώπου , που πορεύεται από την ομιχλώδη ατμόσφαιρα προς το Φως …
Με αυτοπεποίθηση Ο Νικόλαος πηγαίνει στον Πνευματικό του για να Εξομολογηθεί και να φανερώσει σε αυτόν τους μελλοντικούς του στόχους ,
ο Πνευματικός έχοντας υπόψη του την συναισθηματική αστάθεια του , τον συμβουλεύει να αφήσει προς το παρόν τους υψηλούς αυτούς στόχους …
Επειδή φοβόταν μην υποπέσει σε δεύτερη άρνηση της Πίστεως , όμως μένει σταθερός στην μεγάλη του απόφαση ,
ο Πνευματικός βλέποντας το σταθερό και αμετακίνητο φρόνημα του , τον Ευλόγησε και τον άφησε να πορευτεί στο Μαρτύριο …
Με την Ευχή του Πνευματικού του Ο Νικόλαος μεταβαίνει για άλλη μια φορά στα Τρίκαλα , με την απόφαση να δώσει αυτή την φορά , την καλή Μαρτυρία Του Ιησού Χριστού ,
τον αντιλαμβάνεται ο Τούρκος κουρέας , εκνευρισμένος τον ρωτάει για το δαδί που του είχε υποσχεθεί …
Στην αρνητική απάντηση του , τον καταγγέλλει στους Τούρκους της γειτονιάς , οι οποίοι με βίαιο τρόπο τον οδηγούν στο τούρκικο Κριτήριο με βασική κατηγορία την αλλαξοπιστία ,
στις ερωτήσεις και απειλές των Τούρκων Δικαστών , απαντάει , Χριστιανὸς ἐγεννήθην καὶ Χριστιανὸς εἶμαι καὶ Χριστιανὸς θέλω νὰ ἀποθάνω …
Μη μπορώντας να τον μεταπείσουν με την πειθώ , χρησιμοποιούν τη βία , η οποία μεταφράζεται σε άγριους ξυλοδαρμούς , σκόπιμη στέρηση της τροφής και του νερού , σαδιστικές και απάνθρωπες ενέργειες ,
Τέλος , τον ρίχνουν σε σκοτεινή φυλακή , όπου για πολλές μέρες τον ταλαιπωρούν με πείνα , δίψα και διάφορα βασανιστήρια …
Ο Νικόλαος τα υποφέρει όλα με Θαυμαστή Πίστη και υπομονή , τον παρουσιάζουν στο άνομο Κριτήριο ,
όπου και πάλι κήρυξε μεγαλοφώνως Τον Χριστό , πως είναι Θεός Αληθινός , σε Αυτόν Πιστεύει και δεν τον Αρνείται ποτέ …
Οι Τούρκοι Δικαστές βλέποντας την αμετάκλητη γνώμη Του Νικολάου , παίρνουν την απόφαση να τον ρίξουν στη φωτιά , με εντολή τους ανάβεται μεγάλη πυρκαγιά στην κεντρική αγορά των Τρικάλων ,
πάνω στην οποία με μανία και πάθος τον ρίχνουν , με Θαυμαστή Γαλήνη και Ηρεμία αντιμετώπισε το Μαρτύριο …
Δοξολογώντας Τον Χριστό , γιατί Αξιώθηκε να ατιμαστεί και να Θανατωθεί για Χάρη του ,
Ο Άγιος Νικόλαος Παρέδωσε την Αγιασμένη του ψυχή , την 17η Μαΐου του 1617 μ.Χ. στον Αρχηγό της ζωής και του Θανάτου …
Κάποιος Πιστός κεραμοποιός , από Ευλάβεια κινούμενος , έδωσε αρκετά χρήματα στους Τούρκους φύλακες , που αγρυπνούσαν στον τόπο του Μαρτυρίου ,
αγόρασε την Κάρα Του Νεομάρτυρα , είχε μερικές βλάβες στο σημείο των κροτάφων από την φωτιά , την έκρυψε σε τοίχο του σπιτιού του , χωρίς κανένας να το γνωρίζει …
Μετά τον θάνατο του κεραμοποιού , το σπίτι αγοράστηκε από κάποιον που ονομαζόταν Μέλανδρος , αυτός δεν γνώριζε για τον μεγάλο Θησαυρό που κρυβόταν στον τοίχο του σπιτιού του ,
την 17η Μαΐου του 1618 μ.Χ. , είδε να Λάμπει Φως στο σημείο εκείνο του τοίχου , κατά την διάρκεια του ύπνου , δέχτηκε την πληροφορία ότι στο σημείο Βρίσκεται κρυμμένη η Κάρα Του Νεομάρτυρα Νικολάου …
Το πρωί άνοιξε το μέρος εκείνο του τοίχου και βρήκε την Αγία Κάρα , επειδή έκρινε τον εαυτό του ανάξιο να κρατάει έναν τόσο μεγάλο Θησαυρό ,
την Δώρισε στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων , όπου είχε αδελφό Μοναχό , για Μνημόσυνο Αιώνιο δικό του και των γονέων του …
Εκεί Φυλάγεται μέχρι σήμερα , με εξαίρετη Ευλάβεια σε οκτάπλευρο ασημένιο κουτί ,
η Κάρα Του Αγίου γεμίζει τον τόπο με ξεχωριστή Ευωδία διαρκείας , που την αισθάνεται έντονα ο κάθε Προσκυνητής …
Τεμάχια των χεριών Του Αγίου Νικολάου Βρίσκονται στην Ιερά Μονή Ελεούσης Ιωαννίνων , και στο Ναό Του Αγίου Νικολάου Σκαμνελίου Ιωαννίνων ,
Δόντι Του Αγίου Βρίσκεται στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Μετσόβου …
Δύο Ακολουθίες προς Τιμήν Του Αγίου έχουν γραφτεί ,
η πρώτη είναι πόνημα του Μεγάλου Μετσοβίτη Διδασκάλου του Γένους Νικολάου Κύρκου η Τζαρτζούλη , εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Βενετία το 1757 μ.Χ. από τον Αντώνιο Τζάτα …
Η δεύτερη έκδοση της ίδιας Ακολουθίας έγινε στην Βενετία το 1771 μ.Χ. , με την επιμέλεια και τις διορθώσεις του Αντωνίου Βόρτολη ,
Ανατύπωση της Ακολουθίας αυτής έγινε το 1968 μ.Χ. στα Τρίκαλα Θεσσαλίας …
Η δεύτερη Ακολουθία είναι ποίημα του αειμνήστου υμνογράφου της Εκκλησίας μας , Γερασίμου Μοναχού Μικραγιαννανίτου ,
η Ακολουθία αυτή περιλαμβάνεται στο Ηπειρωτικό Λειμωνάριο , που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1968 μ.Χ., με την πρόνοια του Μακαριστού , τότε Μητροπολίτου Ιωαννίνων Σεραφείμ και μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος …
Ορισμένοι συναξαριστές , όπως Του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου ,
Αναφέρουν την Μνήμη Του Αγίου Νικολάου εκ Μετσόβου στις 16 Μαΐου …
Ο Άγιος Νεομάρτυρας Νικόλαος , μετά από τις απαραίτητες ενέργειες του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Τρίκκης και Σταγών κ. Αλεξίου ,
Κατατάχτηκε Επίσημα στο Ορθόδοξο Εορτολόγιο το 1988 μ.Χ. από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως , Τιμάται στις 17 Μαΐου …….
Απολυτίκιο …
Πατρὶς χόρευε λαμπροφοροῦσα , νεομάρτυρος τοῦ Νικολάου καὶ γὰρ οἰκεῖον αὐτόν , ἔχεις νῦν προστάτην σου , τὴν Οὐρανῶν γὰρ βασιλείαν τὴν ἄληκτον , τῶν οἰκείων ἄθλων ἐξωνησάμενος , δυσωπεῖ ἀεὶ Χριστὸν τὸν Θεὸν δωρήσασθαι , τὴν εἰρήνην σοι καὶ τὸ μέγα ἔλεος ……
